Dodenherdenking

Vandaag is het 4 mei. Terwijl elders in de wereld volop gemoord en vernietigd wordt staan we in Nederland stil bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog.

Ook drie leden van de Zutphensche Schaakclub en Caïssa – de voorlopers van onze club – zijn in die oorlog door de nazi’s vermoord.

Herbert Hans Elzas werd geboren op 10 juni 1906 in Zutphen. Op 19-jarige leeftijd werd hij lid van de Zutphensche Schaakclub en ontwikkelde zich tot een verdienstelijk schaker. Tijdens de Duitse invasie was hij als vaandrig betrokken bij de gevechten op de Grebbeberg. Hoewel hij van joodse komaf was, dook hij niet onder omdat hij ervan uitging dat zijn status als gedemobiliseerd militair hem vrijwaarde van vervolging. Dat was een illusie: in november 1942 wordt hij met zijn jonge gezin gedeporteerd naar Westerbork. Op 10 maart 1943 gaat het gezin op transport naar Sobibor en wordt vergast.

Jacob Hanauer werd op 22 juni 1919 in Zutphen geboren. Van zijn achtergrond is weinig meer bekend dan dat hij ambtenaar was bij de spoorwegen. In 1938 wordt hij lid van Caïssa. Op 6 juli 1942 wordt hij naar Sobibor gedeporteerd en daar vermoord.

Herman Wolf, geboren 9 november 1912 te Lith. In 1930 werd hij lid bij Caïssa, waar hij geregeld in het eerste tiental speelde. Zijn specialiteit was vluggertjes schuiven. Hij was zeer populair bij zijn clubgenoten: ‘een geestig en aangenaam mensch’. Hij werd na een langdurige onderduikperiode gevangen genomen en op 11 januari 1943 naar Auschwitz gedeporteerd en vermoord.

Hun dood is lang geleden. Maar ze zijn van de generatie van onze ouders of grootouders en in die zin staan ze toch niet ver van ons af. Ze waren schakers van ons niveau. Hun liefde voor het spel hadden ze op hun kinderen of kleinkinderen kunnen overbrengen en wellicht waren die nu lid van onze club. Maar de kinderen van Herbert Elzas zijn vermoord en de kinderen van Jacob Hanauer en Hermann Wolf zijn er zelfs niet eens geweest…

Jos Landsheer

PS: Op de mooie site https://stolpersteinezutphen.nl/ is wat meer informatie te vinden over Herbert Hans, Jacob en Herman en hun familie.